اسكندر بيگ تركمان
459
تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )
وقايع سال مسرت مآل ئيلان ئيل مطابق سنهء اثنى و الف هجرى كه سال هفتم جلوس شاهى بر اورنك شاهنشاهى است نوروز اين سال همايون فال در * اتفاق افتاد و حضرت شاهى جمجاه زمستان سال گذشته را در دار السلطنهء اصفهان چنانچه سبق ذكر يافت بعشرت و كامرانى گذرانيده قريب بنوروز عالم افروز متوجه دار السلطنهء قزوين گشته در دولتخانهء مباركه نزول اجلال داشتند و تخم عدالت در زمين دل طوايف انام ميكاشتند . چون آفت سرماى دى روى بانحطاط آورده مزاج روزگار اعتدال طبيعى گرفت يعنى بهار عالم آرا بهجت فزاى خاطر گشته شمايم گلهاى بهار و نسايم عنبر آميز گلزار روزگار در دماغ جهانيان پيچيده بساتين جهان از آثار تربيت عناصر و آخشيجان نزهت و طراوت تازه يافت شعر بهار و جلوهء نوروز سلطان * دگر ره كرد عالم را گلستان صفير بلبلان نغمه پرداز * نواى عيش و عشرت كرده آغاز در اول بهار كه خسرو فلك چهارم لواى عشرت و كامرانى در فضاى شرفخانه حمل افراخت و بتازگى عرصهء جهانرا غيرت افزاى گلزار ارم ساخت نشاط سير و شكار قزل آغاج از خاطر خطير شهريار كامكار سر زد بدين عزيمت از مقر سلطنت در حركت آمده الكاء طارم از فر قدوم موكب همايون رشك سپهر بوقلمون گرديد و در آنجا بمسامع جلال رسيد كه گيلانيان از بد سلوكى مهديقلى خان متشكيند حضرت اعلى بنابر رعايت خاطر و تأليف قلوب گيلانيان او را از حكومت معزول فرمودند احمد بيك بيكدلى را بداروغگى لاهيجان تعيين كردند . رفتن شاه عباس باردبيل و سير و شكار قزل آغاج جمعى از قورچيان شاملو تابين او را همراه كردند كه بخدمات مرجوعه قيام نمايند و جناب آصف صفات اعتماد الدوله را با مستوفيان و ارباب قلم و بسطام آقا داروغهء دفتر خانهء همايون بگيلان فرستادند كه مال و حقوق ديوانى آن ولايت را موافق قانون عدالت قرار داده اگر وجه بيحسابى در زمان خان احمد و حكام سابق معمول شده باشد رقم بطلان بر آن كشند و مهمات آن ولايت را موافق صلاح دولت قاهره و